دامنه سایت چیست؟ راهنمای کامل برای مبتدیان

نام دامنه یک آدرس منحصر به فرد و آسان برای به خاطر سپردن است که برای دسترسی به وب‌سایت‌هایی مانند «google.com» و «instagram.com» استفاده می‌شود. کاربران می توانند با استفاده از نام دامنه به لطف سیستم DNS به وب سایت ها متصل شوند. اگر از این توضیحات چیزی متوجه نشدید نگران نباشید. در ادامه توضیحات بیشتر و ساده تری ارائه شده است.

در این مطلب توضیحات کامل و جامعی در مورد دامنه اینترنتی ارائه شده و کارکرد و نحوه ثبت آن برای مبتدیان آموزش داده شده است.

دامنه چیست؟

دامنه سایت (Domain) یا به عبارت دقیق تر نام دامنه (Domain name) رشته ای از متن است که به یک آدرس IP عددی مرتبط می شود و برای دسترسی به وب سایت از طریق مرورگر کاربر استفاده می شود.

به زبان ساده تر، نام دامنه متنی است که کاربر در پنجره مرورگر تایپ می کند تا به یک وب سایت خاص برسد. به عنوان مثال، نام دامنه جستجوگر گوگل "google.com" است.

آدرس واقعی یک وب سایت یک آدرس IP عددی پیچیده است (به عنوان مثال 192.0.2.2)، اما به لطف DNS، کاربران می توانند نام های دامنه انسان پسند را وارد کرده و به وب سایت هایی که به دنبال آن هستند هدایت شوند. این فرآیند به عنوان جستجوی DNS شناخته می شود.

نام دامنه و آدرس آی پی همانند نشانی و کدپستی برای سایت ها هستند؛ همانطور که هر ساختمانی دارای یک کد پستی و یک نشانی است. اما پیدا کردن یک ساختمان با کدپستی برای افراد آسان نیست حال آنکه این کار به راحتی با استفاده از نشانی انجام می شود. در اینترنت هم دسترسی به سایت از طریق آی پی برای مردم سخت است اما به کمک نام دامنه این کار به آسانی انجام می شود.

تفاوت بین نام دامنه و URL چیست؟

URL مخفف عبارت Uniform Resource Locator به معنی منبع یاب یکنواخت است که گاهی اوقات آدرس وب نامیده می شود. آدرس وب یا URL حاوی نام دامنه یک سایت و همچنین اطلاعات دیگری از جمله پروتکل و مسیر است.

دامنه صرفا آدرس کلی سایت را مشخص می کند اما URL آدرس هر صفحه از سایت را مشخص می کند. همچنین دامنه بخشی از URL است و در آن بخش های دیگری نیز وجود دارد.

به عنوان مثال آدرس «https://rsoft.ir/Blog» از بخش های زیر تشکیل شده:

• «https»: پروتکل 
• «rsoft.ir»: نام دامنه
• «Blog»: مسیر

چه کسی نام دامنه را مدیریت می کند؟

نام‌های دامنه همگی توسط ثبت‌های دامنه مدیریت می‌شوند که رزرو نام دامنه را به ثبت‌کنندگان واگذار می‌کنند. یعنی مراکزی وجود دارد که اطلاعات ثبتی مربوط به دامنه ها را ثبت و ذخیره می کنند. هر کسی که می خواهد یک وب سایت ایجاد کند می تواند یک ثبت کننده برای ثبت نام دامنه انتخاب کند.

ثبت کننده نام دامنه شرکتی است که رزرو نام دامنه و همچنین تخصیص آدرس های IP برای آن نام های دامنه را انجام می دهد. شرکت های زیادی برای این کار وجود دارد که تعدادی از آنها هم در ایران فعال هستند.

با درخواست ثبت دامنه، سرورهای سیستم نام دامنه، درخواست نام دامنه از یک کاربر اینترنت را به آدرس IP که رایانه می تواند بخواند ترجمه می کند. سپس سرور DNS کاربر را برای آدرس IP - که در سوابق سرور پیدا می کند - به وب سایت متصل می کند.

سطوح مختلف دامنه: نام دامنه شامل چه قسمت هایی است؟

سطوح دامنه به قسمت های مختلف یک نام دامنه اشاره دارد. در واقع نام دامنه به دو یا سه قسمت تقسیم می شوند که هر کدام با یک نقطه از هم جدا می شوند. وقتی از راست به چپ خوانده می‌شود، شناسه‌ها در نام‌های دامنه از عمومی‌ترین به خاص‌ترین تغییر می‌کنند.

از نظر فنی هیچ محدودیتی برای تعداد سطوح دامنه وجود ندارد. با این حال، شناخته شده ترین آنها شامل دامنه های فرعی، سطح دوم و سطح بالا است.

• TLD: بخش سمت راست آخرین نقطه در نام دامنه، دامنه سطح بالا (TLD) است که بالاترین رتبه در اینترنت را دارد. TLD های عمومی با پسوند نام دامنه خود، مانند .com، .org یا .net برچسب گذاری می شوند. همچنین TLDهای خاص کشور مانند "ir." و ".fr" نیز جزء همین مواد هستند.
• 2LD: در سمت چپ TLD دامنه سطح دوم (2LD) قرار دارد. دامنه های سطح دوم نام هایی هستند که مستقیماً در سمت چپ com، net و سایر دامنه های سطح بالا قرار دارند.
• زیردامنه (Subdomain): زیر دامنه ها همان چیزی هستند که در سمت چپ دامنه سطح دوم قرار دارد.

به عنوان مثال برای نام دامنه گوگل «www.google.com»

• «.com» دامنه سطح بالا TLD است
• «google» دامنه سطح دوم 2LD است
• «www» زیردامنه است

انواع مختلف دامنه

علاوه بر سطوح، انواع مختلفی از دامنه های سطح بالا (TLD) نیز وجود دارد. شرکت ICANN مسئول نگهداری فهرستی از تمام TLD‌های فعال است. این شامل دامنه‌های سطح بالای عمومی (gTLD)، دامنه‌های سطح بالا (nTLD) جدید، و نام‌های دامنه سطح بالای کد کشور (ccTLD) می‌شود.

- gTLD (دامنه های سطح بالای عمومی)

یک gTLD رایج ترین دامنه های سطح بالا را نشان می دهد. به عنوان مثال می توان به .com و .org و .net اشاره کرد. gTLD ها اغلب با انواع شرکت ها و سازمان هایی که آنها را خریداری کرده اند، مرتبط است، مانند .com اغلب برای شرکت ها و .org اغلب با سازمان ها استفاده می شود. با این حال، از نظر فنی هر کسی می تواند هر نوع gTLD را خریداری کند.

- nTLD (دامنه های سطح بالای جدید)

در سال ۲۰۱۱ شرکت ICANN دامنه های nTLD را معرفی کرد. nTLD نام دامنه ای است که برای برندها، سازمان ها و خدمات طراحی شده است. اینها بیشتر قابل تنظیم هستند و اجازه می دهند نام دامنه شما با وب سایت شما مرتبط تر باشد. برخی از نمونه‌ها عبارتند از .voyage، .ninja و .app.

در ابتدا، در مجموع ۲۲ gTLD وجود داشت. با این حال، از طریق سیاست‌های ضعیف‌تر، ICANN اجازه ایجاد بیش از ۱۲۰۰ nTLD و ایجاد بیش از ۱۰۰۰ nTLD در سال را می‌دهد.

- ccTLD (دامنه های سطح بالای کد کشور)

یک ccTLD به یک پسوند دامنه دو حرفی، مانند .ir (ایران) یا .fr (فرانسه) اشاره دارد. اینها معمولاً به مکان‌های جغرافیایی مانند کشورها یا سرزمین‌ها اختصاص داده می‌شوند. در حال حاضر بیش از ۲۵۰ ccTLD لیست شده توسط ICANN وجود دارد. 

سخن پایانی

نام دامنه یکی از اجزای اصلی سایت است که بدون آن امکان راه اندازی وب سایت وجود ندارد. نام دامنه در عین حال که پایه اصلی راه اندازی سایت است تاحدی روی سئو و تجربه کاربری هم تاثیرگذار است. دقیقا شبیه به آدرس یک ساختمان یا شماره موبایل که رند یا سرراست بودن آن باعث می شود افراد راحت تر آن را به خاطر بسپارند و از آن استفاده کنند.

منبع: cloudflare و webopedia