سئو و بهینه سازی

سئو تکنیکال چیست؟ مهم ترین فاکتورهای سئو فنی + فاکتورهای مهم

نویسنده: تحریریه آرسافت

فرض کنید یک خانه‌ زیبا با نمای بیرونی جذاب و دکوراسیون شیک و دلنشینِ داخلی دارید. به طوری که مبلمان، فرش ‌ها، پرده‌ ها و تمام جزئیات را با دقت و سلیقه خود انتخاب کرده اید. اما ناگهان متوجه می ‌شوید برق خانه که جزو مسائل فنی ساختمان است قطع شده است. در چنین شرایطی در تاریکی مطلق قرار می گیرید و زیبایی ها و ظرافت دکوراسیون به هیچ وجه به چشم نمی ‌آیند و هیچ کس نمی ‌تواند از آن لذت ببرد.

حالا این مثال را به وب ‌سایت خود تعمیم دهید. محتوای باکیفیت و ارزشمند شما مانند دکوراسیون شیک و دلنشین خانه است و سئو تکنیکال مانند برقی که قطع شده می باشد. اگر سئوی تکنیکال شما (که جزو مسائل فنی سایت است) به درستی انجام نشود، مانند خانه بدون برق، در تاریکی دنیای وب گم می ‌شود.

در چنین حالتی موتورهای جستجو هم نمی ‌توانند محتوای سایت شما را به درستی پیدا کنند تا در رتبه ‌بندی نتایج جستجو، جایگاه مناسبی به آن اختصاص ‌دهند. اینجاست که سئو تکنیکال به عنوان یکی از سه ضلع قدرت سایت (یعنی سئو داخلی، سئو خارجی و سئو تکنیکال)، نقش نور را بازی می کند و راه را به موتورهای جستجو نشان می ‌دهد تا وب‌ سایت ها را از تاریکی بیرون بیاورند.

سئو تکنیکال (Technical SEO) چیست؟

سئو تکنیکال زیرمجوعه ای از سئو است که به بهینه ‌سازی ‌سایت از نظر فنی اشاره دارد. این مجموعه اقدامات به منظور ساختاربندی صحیح سایت، و درک و بررسی بهتر ربات های موتور جستجو از سایت انجام می شود که در نهایت منجر به لذت بخش بودن تجربه کاربری برای مخاطبین خواهد بود.

به بیان دیگر سئوی تکنیکال، زبانی رمزنگاری شده است که موتورهای جستجو برای درک وب ‌سایت ‌ها از آن استفاده می ‌کنند. زبانی که از تار و پود کدها، ساختارها و زیرساخت ‌ها تشکیل شده است. زبانی که اگر به درستی به کار گرفته شود، می ‌تواند سایتی را از تاریکی به روشنی و دیده شدن رهنمون کند.

سئو تکنیکال در کنار سئو داخلی و خارجی

بنابراین داستان سئو تکنیکال، داستان قدرت است. قدرتِ بهینه ‌سازی، قدرتِ دیده شدن، قدرتِ درک شدن. داستانی از نبرد با پیچیدگی ‌های فنی، از رمزگشایی الگوریتم ‌های غول ‌پیکر و فتح قله ‌های ناممکن.

چرا سئو تکنیکال مهم است؟

هرچه همکاری شما با گوگل در بررسی و فهم محتوای سایتتان بیشتر باشد، شانس بالاتری برای ارتقای رتبه در نتایج جستجو خواهید داشت. گوگل برای رتبه ‌بندی صفحات، ابتدا باید آنها را پیدا کند، اطلاعاتشان را بررسی کند و سپس ثبت و رتبه ‌بندی کند. سئو تکنیکال به شما کمک می‌ کند تا این فرآیند را برای گوگل آسان ‌تر و سریع ‌تر کنید. در واقع شما با تسلط بر سئو تکنیکال، به وب ‌سایت‌ ها هویت می ‌بخشید، مسیر را برای آنها روشن می ‌کنید و به آنها قدرت دیده شدن می ‌بخشید.

با وجود اینکه سئو تکنیکال به بهبود رتبه شما در موتورهای جستجو کمک می‌ کند، اما هدف نهایی آن فقط جلب رضایت گوگل نیست. ایجاد یک پایه فنیِ قوی در سایت، هم تجربه کاربری بهتری را برای کاربران ایجاد می‌ کند و هم رضایت گوگل را در پی دارد.

بنابراین هدف از سئوی تکنیکال، هموار کردن مسیر برای گوگل و کاربران سایت است. بر همین اساس یک خطای کوچک در قسمت فنی سایت، به یک گناه نابخشودنی تبدیل می شود. چراکه می ‌تواند مسیر ربات ‌های خزنده گوگل را مسدود کند و مانع از ایندکس شدن صفحات سایت شود. این موضوع اهمیت سئو تکنیکال را می رساند.

مهم ترین فاکتورهای سئو تکنیکال (فنی)

سئو تکنیکال هم مانند سئو داخلی و خارجی دارای یکسری فاکتورهای اساسی است که پرداختن به آنها ضرورت دارد. از دید ما مهمترین معیارهای سئو تکنیکال موارد ذیل هستند که می توانند به بخش فنی سایت کمک کنند.  

۱. امنیت سایت

گوگل به امنیت وب سایت ‌ها اهمیت ویژه ای می ‌دهد. به همین دلیل هک شدن وب سایت شما می تواند عواقب ناخوشایندی مثل کاهش رتبه سایت، هشدار هک شدن به کاربران در کنار آدرس سایت شما، برندسازی منفی و از دست رفتن اعتماد کاربران را به همراه داشته باشد.

تاثیر امنیت سایت روی سئو

بنابراین برای حفظ رتبه، برند و اعتبار خود، باید امنیت سایتتان را جزو برترین اولویت ها قرار دهید.

۲. سرعت سایت

سرعت پایین سایت مانند یک مهمان ناخوانده است که تجربه کاربری را تلخ و اعتماد کاربران را خدشه‌دار می ‌کند. تصور کنید منتظر لود شدن یک صفحه هستید، اما ثانیه ‌ها به کُندی می‌ گذرند و صبرتان لبریز می ‌شود. در چنین حالتی چه کار می ‌کنید؟ به احتمال زیاد، قید آن صفحه را می ‌زنید و به سراغ ‌سایت دیگری می‌ روید.

گوگل به عنوان متولّی دنیای جستجو، به دنبال ارائه بهترین تجربه به کاربران خود است. سرعت بالا یکی از شاخصه ‌های کلیدی برای ارزیابی کیفیت یک ‌سایت محسوب می ‌شود. بنابراین اگر سایت شما کُند باشد، گوگل آن را در رتبه ‌های پایین ‌تر نمایش می ‌دهد و شانس دیده شدن محتوای ارزشمندتان به شدت کاهش می ‌یابد. پس سرعت سایت، یک مزیت رقابتی در دنیای آنلاین محسوب می ‌شود.

۳. ساختار سایت

ساختار سایت، به معماری و نحوه چیدمان صفحات در یک سایت و نحوه ارتباط آنها با یکدیگر اشاره دارد. این ساختار، نقشه راهی را برای ربات‌ های گوگل و کاربران ترسیم می ‌کند تا به راحتی در ‌سایت شما پیمایش کنند و به محتوای مورد نظر خود برسند. اصولی که ساختار سایت باید رعایت کرد، مواردی همچون سادگی ساختار، عمق کم، لینک‌ سازی داخلی، و استفاده از نقشه سایت است.

در واقع ربات ‌های گوگل برای کشف صفحات جدید از لینک‌ ها استفاده می‌ کنند. وقتی این ربات ها با انبوهی از اطلاعات و صفحات مختلف روبرو می شوند، سردرگم می شوند. اینجاست که برای یافتن و ایندکس‌ کردن صفحات سایت به کمک شما نیاز دارند. بنابراین هرچه سایت شما معماری ساده‌ تر و منطقی تری داشته باشد، هرج ‌و مرج کمتر خواهد شد و سرعت ایندکس‌ کردن صفحات هم بالا خواهد رفت.

۴. نسخه موبایل (ریسپانسیو)

طراحی ریسپانسیو (Responsive design) به نوعی از طراحی سایت اطلاق می ‌شود که متناسب با اندازه صفحه نمایش کاربر، خود را تطبیق می ‌دهد. به بیان ساده تر، وب ‌سایت شما در رایانه، تبلت و تلفن های همراه به طور استاندارد نمایش داده می ‌شود و کاربران در هر دستگاهی تجربه کاربری بهینه ‌ای خواهند داشت.

اهمیت نسخه موبایل در سئو تکنیکال

امروزه این موضوع تا حدی اهمیت دارد که گوگل رتبه‌ سایت‌ هایی که واکنشگرا نباشند را تنزل می دهد. بنابراین داشتن یک ‌سایت ریسپانسیو ضرورتی انکارناپذیر است.

۵. نقشه سایت (Sitemap)

یکی دیگر از ارکان مهم در سئو تکنیکال، استفاده از نقشه سایت یا Sitemap است. این فایل که با کدهای XML نوشته می ‌شود، نقطه ‌ای از تمام صفحات سایت شما را برای موتورهای جستجو و خزنده‌ ها ترسیم می ‌کند. به کمک این نقشه، خزنده ‌ها می ‌توانند به راحتی تمام صفحات سایت شما را بررسی و ایندکس کنند.

نکته مهمی که در این بخش به چشم می آید، به‌روز بودن نقشه سایت شما است. با اضافه کردن هر صفحه جدید به سایت خود، باید نقشه سایت را نیز به‌روزرسانی کنید تا ربات ‌های گوگل آن صفحه را نادیده نگیرند.

۶. قابلیت خزش توسط ربات ها

برای اینکه گوگل صفحات سایت شما را بررسی و رتبه ‌بندی کند، ابتدا باید ربات ‌های خزنده (کراولرها) به صفحات شما راه پیدا کنند. اگر ربات های گوگل به صفحات سایت دسترسی نداشت باشند و نتوانند آنها را بررسی و خزش کنند طبیعتا از ایندکس شدن و رتبه گرفتن در گوگل هم خبری نخواهد بود.

از این جهت می توان گفت که وضعیت خزش صفحات سایت توسط ربات ها اهمیت ویژه ای در سئو دارد که بخشی از سئو تکنیکال سایت به حساب می آید.

۷. داده های ساختار یافته (اسکیما)

در سئو، داده ‌های ساختاریافته (Structured Data) به نوعی کدگذاری گفته می ‌شود که به موتورهای جستجو کمک می ‌کند تا محتوای هر صفحه را به طور دقیق ‌تر و کامل ‌تر درک کنند. به عبارت دیگر، این نوع کدگذاری اطلاعات را به شکلی سازمان‌ یافته و قابل فهم برای موتورهای جستجو ارائه می ‌دهد. اسکیما (Schema) نوعی از داده های ساختار یافته است که گوگل از آن استفاده می کند تا اطلاعات بیشتری از وب سایت ها را در نتایج نمایش دهد.

اما باید بدانید که استفاده از اسکیما به تنهایی تضمینی برای کسب رتبه‌ های برتر در نتایج جستجو نیست. در واقع استفاده از کدهای اسکیما فضای بیشتری را در SERP اشغال می‌ کند که این کار به طور غیرمستقیم به افزایش نرخ تبدیل و سئوی تکنیکال سایت شما کمک می کند.

تکنیک‌ های بهبود سئو تکنیکال سایت

تا به حال داشتیم مهمترین فاکتورهای سئوی تکنیکال را برای شما بیان می کردیم. اما از حالا به بعد قصد داریم تکنیک ها، ترفندها و راهکارهای سئو تکنیکال را بیان کنیم تا به راحتی بتوانید رتبه سایت خود را ارتقاء دهید. 

۱. فعال سازی گواهی SSL یا همان پروتکل HTTPS

گوگل به حفظ اطلاعات و حریم خصوصی کاربران خود از جمله رمزهای عبور، اطلاعات حساب و تماس، ارزش زیادی قائل است. به همین دلیل برای ارتقای امنیت سایت خود، می ‌توانید از پروتکل HTTPS استفاده کنید. این پروتکل با استفاده از گواهی SSL، هویت سایت شما را تأیید و اتصالی امن برای کاربران برقرار می‌ کند.

فعال کردن پروتکل HTTPS

بنابراین SSL (که مخفف Secure Sockets Layer است)، پروتکلی امنیتی است که اتصالی رمزنگاری شده بین وب‌سرور و مرورگر کاربران ایجاد می‌ کند. این پروتکل از اطلاعات ردوبدل شده بین سایت شما و کاربران در برابر حملات سایبری و سرقت اطلاعات محافظت می ‌کند.

۲. فعال سازی بارگذاری تنبل (Lazy load)

بارگذاری تنبل (Lazy Load) یکی از ترفندهای بهینه‌سازی برای محتویات سایت نظیر تصاویر و ویدیوها می باشد. این روش به جای بارگذاری تمام محتویات صفحه به طور همزمان، فقط بخش ‌هایی که کاربر در حال حاضر دارد مشاهده می ‌کند را بارگذاری می‌کند، و بارگذاری باقی محتوا را تا زمانی که کاربر به آن نیاز پیدا نکند، به تعویق می ‌اندازد.

به بیان ساده تر تا زمانی که کاربر محدوده تصاویر یا ویدیوها در صفحه را اسکرول نکرده باشد، تصاویر و ویدئوها بارگذاری نمی ‌شوند. با این کار سرعت بارگذاری اولیه صفحه به طور قابل توجهی افزایش می ‌یابد. برای بارگذاری تنبل می‌ توانید از کدهای HTML و CSS یا افزونه ‌های وردپرس و سایر سیستم ‌های مدیریت محتوا استفاده کنید.

۳. فعال سازی کش وب سایت 

همواره بارگذاری صفحه ای از سایت برای اولین بار، نیازمند پردازش‌ های زیادی توسط سرور است. این پردازش ‌ها می‌ تواند زمان‌بر باشند و سرعت بارگذاری صفحه را به طور قابل توجهی کاهش دهند. برای رفع این مشکل، می ‌توان از روش کش صفحات استفاده کرد.

در این روش، زمانی که یک صفحه برای اولین بار بارگذاری می ‌شود، اطلاعات آن در یک حافظه پنهان (cache) ذخیره می ‌شود. در دفعات بعدی که کاربر همان صفحه را درخواست می ‌کند، به جای پردازش مجدد توسط سرور، اطلاعات از حافظه پنهان بازیابی و به کاربر ارسال می ‌شود. این کار باعث افزایش سرعت سایت می شود.

۴. فشرده سازی فایل ها

عمدتاً بین کدهای CSS ،HTML و JavaScript فاصله ‌هایی وجود دارد. این فاصله ‌ها توسط طراح ‌سایت برای نظم و خوانایی کدها اضافه می شوند. اما این فاصله ‌ها می ‌توانند تا ۲۰% به حجم کدها اضافه کنند و سرعت بارگذاری صفحه را کاهش دهند.

برای رفع این مشکل و افزایش سرعت سایت می ‌توان از روش فشرده سازی (Minify) کدها استفاده کرد. در این روش، فاصله ‌ها و خطوط خالی غیرضروری از کدها حذف می‌ شوند و حجم کدها به طور قابل توجهی کاهش می ‌یابد.

۵. کاهش حجم تصاویر

تصاویر به ‌طور معمول، بزرگترین فایل ‌های موجود در یک ‌سایت محسوب می شوند. حجم بالای تصاویر می‌ تواند زمان بارگذاری صفحه را افزایش دهد و تجربه کاربری را تحت تأثیر قرار دهد. فشرده‌سازی تصاویر راهکاری موثر برای کاهش حجم تصاویر بدون افت کیفیت است. با فشرده‌سازی تصاویر، زمان بارگذاری صفحه سرعت ‌سایت شما افزایش می ‌یابد.

ابزارهای مختلفی برای فشرده سازی وجود دارد که برای نمونه افزونه وردپرسیِ ShortPixel می تواند حجم ۱۰۰ تصویر در ماه را به ‌طور رایگان کاهش دهد.

۶. ساده سازی ساختار سایت

هرچه ساختار و معماری صفحات سایت شما ساده ‌تر باشد، نظم و انسجام آن بیشتر خواهد بود و ربات ‌های گوگل و کاربران به ‌راحتی در آن مسیریابی می ‌کنند. این امر به نوبه خود، سرعت ایندکس‌ شدن صفحات و یافتن اطلاعات توسط کاربران را افزایش می ‌دهد.

برای این کار شما می توانید از دسته بندی ها و برچسب های مناسب، عناوین و توضیحات متا، بهینه سازی تصاویر، مسیرهای ناوبری واضح و ... استفاده کنید. بنابراین با معماری دقیق و ساده‌ سازی ساختار سایت، می توانید گامی مؤثر در جهت بهبود سئو و تجربه کاربری بردارید.

۷. اطمینان از ریسپانسیو بودن سایت

در حال حاضر بیش از ۶۰ درصد جستجوها در دنیا از طریق موبایل انجام می ‌شود. این آمار نشان‌دهنده اهمیت روزافزون بهینه ‌سازی سایت برای نسخه های موبایلی را می رساند. گوگل از رویکرد واکنشگرا بودن سایت ها بسیار استقبال می کند و برای رتبه ‌بندی و ایندکس‌ کردن محتویات، ابتدا نسخه موبایلی صفحات را بررسی می‌ کند. بنابراین واضح است که ریسپانسیو بودن سایت یک ضرورت غیرقابل انکار برای موفقیت در دنیای امروز است.

حال چگونه باید بفهمیم سایت ما قابلیت ریسپانسیو را دارد؟ شما با مراجعه به گزارش "Mobile Usability" در سرچ کنسول گوگل می توانید گزارشات، بررسی ها و خطاهای موجود در نسخه موبایلی سایت خود را مشاهده کنید و در صورت لزوم برای رفع آن اقدام کنید.

۸. اطمینان از داشتن سایت ‌مپ XML

سایت‌ مپ یا نقشه سایت فایلی با فرمت XML است که اطلاعات کاملی از صفحات سایت شما را در اختیار ربات ‌های گوگل قرار می ‌دهد. این اطلاعات شامل آدرس صفحات، تاریخ انتشار، تاریخ به‌روزرسانی و اهمیت هر صفحه نسبت به سایر صفحات سایت است. شما به کمک افزونه ‌های سئو و ابزارهای آنلاین می توانید نقشه سایت را ایجاد کنید.

۹. اطمینان از قابل خزش بودن صفحات

همانطور که ذکر شد صفحاتی از سایت که می خواهید در گوگل نمایش داده شوند حتما باید توسط ربات ها قابل خزش باشند. قابل خزش بودن صفحات سایت توسط ربات های گوگل بسیار مهم و حیاتی است. بنابراین باید اطمینان حاصل کنید که ربات های گوگل به صفحات مورد نظر شما دسترسی دارد. به طور طبیعی و در حالت عادی ربات ها به تمام صفحات عمومی سایت دسترسی دارند و می توانند آنها را کراول کنند.

قابل خزش بودن صفحات سایت توسط گوگل

ولی به دلایلی ممکن این اتفاق رخ ندهد که برخی از آنها عبارتند از:

  • قطع شدن هاست
  • ضعیف بودن هاست یا سرور
  • بروز خطا در سرور و کدهای سایت
  • محدود کردن دسترسی ربات ها

برای اطلاع از عدم مشکل در خزش صفحات می توانید وارد سرچ کنسول کوگل شده و از منوی Indexing زیرمنوی Pages را انتخاب کنید. در صفحه باز شده اطلاعات مربوط به وضعیت ایندکس، خزش و خطاهای مربوط به عدم دسترسی ربات به صفحات قابل مشاهده است.    

فایل robots.txt: محدود کردن دسترسی ربات ها به سایت به دو صورت انجام می شود که نوع رایج آن استفاده از فایل robots.txt است. این فایل حاوی دستوراتی است که به ربات ها اعلام می کند چه رفتاری نسبت به صفحات سایت داشته باشند. به عنوان مثال آنها صفحات را خزش بکنند یا خیر، آنها را ایندکس بکنند یا نه. 

کاربرد فایل robots.txt در سئو

در مورد فایل ربات تکست نکته بعدی اینکه ربات ‌های خزنده گوگل فقط ۵۰۰ کیلوبایت اول فایل robots.txt را بررسی می ‌کنند. پس اگر حجم فایل شما بیشتر از این مقدار باشد، ممکن است ربات‌ ها نتوانند به طور کامل دستورالعمل‌ های شما را اجرا کنند. بنابراین برای رفع این مشکل شما باید صفحات مهمتر را در اولویت خزش قرار دهید، و یا بودجه کراول‌ خود را افزایش دهید تا تعداد صفحات بیشتری در یک بازه زمانی خاص توسط گوگل پیمایش و ایندکس شوند.

بودجه خزش: مورد دیگری که در موضوع خزش سایت اهمیت دارد بودجه خزش یا Crawl Budget است. بودجه خزش، به تعداد صفحاتی از سایت شما که گوگل در یک بازه زمانی مشخص (معمولاً یک روز) می ‌تواند کراول کند، اشاره دارد. این بودجه برای هر سایت متفاوت است و به عوامل مختلفی مانند تعداد لینک‌ های داخلی، اندازه صفحات، باگ ‌ها و خطاهای سایت و ... بستگی دارد.

هرچه بودجه خزش سایت شما بیشتر باشد، ربات ‌های گوگل صفحات بیشتری را کراول می ‌کنند. بنابراین شما با انجام اقداماتی نظیر حذف صفحات تکراری، حذف محتوای قدیمی یا غیرضروری، اصلاح لینک ‌های خراب یا شکسته، استفاده از معماری مناسب سایت، استفاده از تگ hreflang و ... می‌ توانید بودجه خزش سایت خود را افزایش دهید. با این کار ایندکس شدن صفحات و رتبه ‌بندی آنها در نتایج جستجو افزایش خواهد یافت.

البته دقت کنید که بودجه خزش برای سایت های معمولی (شاید ۹۰ درصد سایت ها) به اندازه ای است که کفاف نیازش را بدهد مگر این که سایت به اندازه ای بزرگ باشد که چند صد هزار صفحه داشته باشد و این صفحات به صورت مداوم نیاز به خزش و بروزرسانی داشته باشند.

۱۰. استفاده از اسکیما (Schema)

قطعه کدهای اسکیما مانند فرستنده ‌ای عمل می ‌کنند و اطلاعات صفحات سایت شما را برای گوگل دسته بندی می کنند. این کدها به گوگل کمک می ‌کنند تا محتوای صفحات شما را به ‌طور دقیق ‌تر درک کند و آنها را به مخاطبان مرتبط ‌تر و حقیقی تر معرفی کند. در ازای زحمتی که می ‌کشید، گوگل هم علاوه بر افزایش اعتبارتان، نحوه نمایش سایتتان در نتایج را تغییر می ‌دهد.

فرض کنید شما صاحب یک رستوران هستید و وب ‌سایتی برای معرفی رستوران خود تهیه کردید. با استفاده از استراکچر دیتا، می‌ توانید اطلاعاتی مانند آدرس، ساعات کاری، منوی غذا، نظرات مشتریان و ... را به گوگل معرفی کنید. این اطلاعات در SERP به شکلی جذاب ‌تر و بصری ‌تر به کاربران نمایش داده می‌ شوند و در نتیجه احتمال کلیک کاربران بر روی سایت شما افزایش می‌ یابد.

اگر سایت شما وردپرسی است می توانید از افزونه های مربوط با اسکیما را روی سایت نصب کنید و اسکیما مورد نظر خود را در صفحات قرار دهید.

اگر تمایل به کسب اطلاعات بیشتر در روش سئو کردن سایت دارید می توانید با مراجعه به مطلب «آموزش جامع سئو سایت» اطلاعات کاملی در مورد سئو کردن سایت بدست آورید.

جمع بندی

همانطور که می دانید سئو به سه بخش داخلی، خارجی و تکنیکال تقسیم می‌ شود. هر کدام از این بخش ‌ها، نقشی حیاتی در ارتقای رتبه و ترافیک سایت شما ایفا می‌ کنند. اما سئو تکنیکال (فنی) که پایه و اساس هر وب ‌سایت موفق در دنیای دیجیتال محسوب می شود؛ حکم فونداسیون و زیربنای این ساختار را دارد. به طوری که بدون وجود یک سئوی تکنیکال قوی، تلاش ‌های شما در سئوی داخلی و خارجی نیز بی‌ ثمر خواهد بود.